achtergrondinformatie

Oefentherapie en wetenschap

Oefentherapie is de eigenlijke oorsprong van de huidige fysiotherapie en heette vroeger “Heilgymnastiek” . Na vele omzwervingen en zijwegen in het verleden, wordt oefentherapie door de wetenschap nu weer vaker als effectief onderdeel van de fysiotherapie genoemd. Toch zijn de positieve effecten niet altijd erg overtuigend, zoals bleek bij een onderzoek naar oefentherapie bij acute rugpijn.¹ Dit leidt mijns inziens in de KNGF richtlijn voor lage rugpijn ² tot een verkeerde conclusie. Hier vindt men, dat adviseren tot actief blijven, informeren, geruststellen en afwachten voor de patiënt met (sub)acute rugpijn de beste optie is. Deze misvatting ontstaat door verschillende factoren:

• Oefentherapie is in de bekeken onderzoekingen vaak van zeer wisselende kwaliteit en uitvoering. Dit haalt de gemiddelde resultaten naar beneden.

•  Bij veel onderzoeken werd door alle patiënten met eenzelfde soort klacht (bijvoorbeeld aspecifieke lage rugpijn) geen individuele oefeningen, maar een standaard oefenprogramma uitgevoerd. Dit geeft zeer slechte uitkomsten. Deze zelfde slechte uitkomsten kan men verwachten, als men om een medicijn te testen alle patiënten met pijn in de borst een maagmedicijn zou geven. Patiënten met een hartaandoening, een probleem aan de ribben, of een aandoening in de longen zouden dan voor teleurstellende resultaten in het onderzoek zorgen.

• Bij resultaatonderzoek naar oefentherapie ontstaan vaak problemen omdat er vaak onvoldoende geoefend wordt (therapietrouw).

• Onvoldoende controle op de juiste uitvoering van de oefeningen.

• Onvoldoende individuele aanpassing van de dosis.

• Onvoldoende geschoolde therapeuten voor adequate instructie.

<<<

1) van Tulder M, e.a., exercise therapy for low back pain, 2000.

2)Bekkering G, e.a., KNGF-richtlijn lage rugpijn, 2005.